اهمّيت بسيارى داشته است . اين قيام با فراز و نشيب‌هاى خود ، پس از به دار آويخته شدن شيخ فضل اللَّه نورى در 1327 ق ، سركوب گرديد . از ديگر حوادث مهم اين دوران ، آغاز شدن‌جنگ جهانىاوّل در سال 1332 ق ( 1914 م ) و اعلان جنگ انگلستان عليه امپراتورى عثمانى است . دامنهء جنگ انگليس به مناطقى از بصره كشيده شد و انگليسىها در شطّ العرب ( اروند رود ) ، نيروى نظامى پياده كردند و كم كم در خاك عراق ، پيش رفتند . در اين هنگام ، قيام ميرزاى دوم ، ميرزا محمّد تقى شيرازى ( م 1338 ق ) رئيس حوزهء علميهء كربلا و مرجع عامّ شيعيان و صدور فتواى وى در جنگ با انگليسىها و همراهى بسيارى از علما ، چون سيّد محمّد كاظم يزدى - كه او نيز براى دفاع از وطن اسلامى ، فتوا صادر كرد - ، نقش مهمّى در بسيج مردم در جنگ با اشغالگران داشت . رشد علمى اين دوره نيز كماكان ادامه داشت و همچنان ، رو به ترقّى بود و دو اثر مشهور : كفاية الاصول « 1 » از آخوند خراسانى در اصول ، و العروة الوثقى « 2 » از سيّد محمّد كاظم يزدى در فقه ، در همين دوره پديد آمدند . اين مكتب علمى توسّط ميرزا محمّد حسين نايينى ( م 1355 ق ) و سپس به‌دست شاگردانش همچون سيّد محسن حكيم و سيّد ابوالقاسم خويى ، در نجف ادامه يافت . در ايران نيز اين شكوفايى علمى توسّط دو تن ديگر از شاگردان ميرزا محمّد حسن شيرازى ، يعنى شيخ عبد الكريم حائرى يزدى ( م 1355 ق ) در اراك و حاج آقا حسين طباطبايى قمى ( م 1366 ق ) در مشهد ، آغاز شد و سپس ، در قم ، به اوج شكوفايى خود رسيد . حوزهء علميهء قم ، پيش از ورود آية اللَّه حاج شيخ عبد الكريم حائرى ، همچون

--> ( 1 ) . اين اثر كه با احاطهء علمى و دقّت موشكافانه در قواعد اصولى تدوين يافته ، مهم‌ترين مرجع اصولى است كه‌نزديك به‌يك قرن است كتاب درسى سطوح عالى ومحور دروس خارج اصول ، قرارگرفته است . ( 2 ) . اين كتاب كه مهم‌ترين اثر سيّد محمّد كاظم يزدى است ، به حدّى شهرت دارد كه مؤلّف آن به صاحب عروه شناخته مىشود . اين اثر ، دربرگيرندهء 3260 حكم از احكام و مسائل شرعى است كه با دقّت و تحقيق ، در سه جلد تدوين شده است و علماى تراز اوّل ، غالباً بر آن حاشيه مىنگارند .